Η σχέση του Κουνγκ Φου με το Ζεν και τον Ταοϊσμό

Η σχέση του Κουνγκ Φου με το Ζεν και τον Ταοϊσμό

Το Kung Fu, σύστημα ιδιαίτερα διαδεδομένο για τις πολεμικές του χάρες, στις απαρχές του γεννήθηκε και αναπτύχθηκε στο μεγάλο λίκνο του Ταοϊσμού. Οι «εφευρέτες» του ήταν μοναχοί, αναχωρητές, γιατροί και θεραπευτές. Ο αποφασιστικός παράγοντας για το ξεκίνημά του ήταν μεν ο Ινδός βουδιστής γιόγκι Bodhidharma, το περιβάλλον όμως μέσα στο οποίο τα πράγματα εξελίχθηκαν ήταν εκείνο της ταοϊστικής παράδοσης (Taoism).

Ως προς τον πυρήνα της ουσίας και της μεθόδου του, το κουνγκ φου είναι η ευθεία εφαρμογή και ενσάρκωση του Zen, διαδεδομένης πλέον και στη Δύση βουδιστικής φιλοσοφίας και πρακτικής. Ως προς τα μέσα όμως και το πλαίσιο λειτουργίας του, το Kung Fu είναι αμιγώς ταοϊστικό.

Η φιλοσοφία του Ζεν

Η ουσία και το επίκεντρο της φιλοσοφίας του Ζεν συνοψίζεται -κατά την συνήθη λιτότητα και σεμνότητα που το χαρακτηρίζει- στη λέξη Παρουσία. Το Ζεν, (ιαπωνοποιημένη μορφή του κινέζικου λεκτικού τύπου Τσ’αν που προέρχεται από την ινδική λέξη dhyana και σημαίνει διαλογισμός,) έχει ως υπέρτατο στόχο του την επίτευξη από τον άνθρωπο μίας εσωτερικής κατάστασης ενεργούς παρουσίας, συνεχώς και αδιαλείπτως, σε κάθε στιγμή της ζωής του. Με απλά λόγια, το Ζεν παροτρύνει και υποβοηθά τον άνθρωπο να είναι παρών και να ζει στο παρόν, ελεύθερος από τα παιχνίδια του διπολισμού: καλό – κακό, παρελθόν – παρόν, παρελθόν – μέλλον, παρόν – μέλλον, σωστό – λάθος, νους – σώμα, σκέψη – συναίσθημα, αισθηση – σκέψη… κτλ. Στην επίτευξη αυτού του στόχου αποσκοπεί εντέλει η συνολική μεθοδολογία του Kung fu.

Η φιλοσοφία του Ταοϊσμού και τα 4 μέλη του

1) Ι Τσινγκ 2) Σεξολογία 3) Διαιτητική 4) Ασκήσεις:

  1. I ching/ Yi ching. Στηρίζεται σε 3 διαφορετικούς κλάδους μελέτης :
    • Η μελέτη των συμβόλων : Κάθε σύμβολο αντιπροσωπεύει κάποιο συμπαντικό φαινόμενο συνεχούς μεταβολής. Τα φαινόμενα αυτά διέπονται από συγκεκριμένους νόμους οι οποίοι απαντούν σε μαθηματικούς κλάδους (άλγεβρα, γεωμετρία… κτλ).
    • Η μελέτη της κοινωνικής φιλοσοφίας και ψυχολογίας. Τα 64 εξάγραμμα.
    • Η εκμάθηση της πρόγνωσης των γεγονότων: Ό, τι έχει γίνει θα ξαναγίνει και ότι πρόκειται να συμβεί έχει ήδη ξανασυμβεί.
  2. Σεξολογία. Η μελέτη για τη σωστή αντίληψη και χρήση της σεξουαλικής ενέργειας. Αυτή η γνώση οδηγεί σε ευγονία, τόσο σωματική όσο και ψυχική. Προάγει το μετασχηματισμό της χονδροειδούς ενέργειας σε λεπτοφυή και οδηγεί σε υπέρβαση και θεραπεία.
  3. Διαιτητική. Σωστή τροφή όχι μόνο για το σώμα αλλά και την ενέργεια
    • Διατροφή: ποιες είναι οι καλύτερες τροφές, ποιες είναι οι θεραπευτικές ιδιότητες τους και ποιος είναι ο σωστός τρόπος μαγειρέματος τους.
    • Δίαιτα βασισμένη σε φυτά: Γνώση και χρήση των φυτών για αποτοξίνωση, αντιβίωση και αύξηση του επιπέδου ενέργειας.
    • Δίαιτα μέσω απορρόφησης ενέργειας
  4. Τρεις κατηγορίες ασκήσεων -chi-kung- για εξισορρόπηση της ενέργειας και αυτό-θεραπεία. Οι ασκήσεις αυτές αποσκοπούν στην διέγερση ολόκληρου του σώματος, στην εξισορρόπηση της ενέργειας και στην αποτελεσματικότερη λειτουργία των εσωτερικών οργάνων. Αποτελούν μία τέχνη αυτό-θεραπείας η οποία θεωρεί την υγεία ως ομαλή ροή της ενέργειας.
    1. Ασκήσεις που ενσωματώνουν στοιχεία ζώων όπως το ελάφι, ο γερανός, η χελώνα κ.α.: Ο ασκούμενος καλείται να ενσωματώσει την ιδιοσυγκρασία και το πνεύμα του ζώου τόσο για βελτίωση της στάσης του σώματος του όσο και της ποιότητας της κίνησης του.
    2. Μεσημβρινός Διαλογισμός : Ασκήσεις για διέγερση της ροής της ενέργειας κατά μήκος των μεσημβρινών.
    3. Κοσμική Εισπνοή : Ασκήσεις που προάγουν την απορρόφηση ενέργειας από βελονιστικά σημεία.
      Η βάση της ζωής, της γέννησης και της μεταβολής είναι η ενέργεια.Η ενέργεια είναι μία δύναμη συνεχούς ροής ηλεκτρομαγνητικής φύσεως. Είναι συνώνυμη με τη ζωή η οποία από τη μεριά της αποτελεί ένδειξη της ενέργειας. Η ενέργεια εισέρχεται από συγκεκριμένο σημείο εισόδου σε έναν μεσημβρινό, ρέει και εξέρχεται από ένα σημείο εξόδου. Μέσα από ένα δευτερεύον αγγείο εισέρχεται στον επόμενο μεσημβρινό από το δικό του σημείο εισόδου κ.ο.κ. Για κάθε περίπτωση δυσλειτουργίας στη ροή, υπάρχουν οι «υποστηρικτές». Είναι επικουρικοί μεσημβρινοί που απορροφούν και διαχέουν/διανέμουν τυχόν πλεόνασμα ενέργειας.

Η χρησιμότητα των ασκήσεων, με αναφορά στις ιδιότητες των ζώων

Η Άσκηση του Ελαφιού, δια της ενεργοποιήσεως των μυών του πρωκτού σε συνδυασμό με την αναπνοή, επιτυγχάνει την αύξηση της ενέργειας στους γεννητικούς αδένες καθώς και την γενικότερη ενδυνάμωση του προστάτη για τους άντρες και του κόλπου για τις γυναίκες. Μακροπρόθεσμα και με προϋπόθεση την έλλογη ερωτική ζωή, η άσκηση αυτή αυξάνει την γονιμότητα. Η Άσκηση του Γερανού κατέχει περίοπτη θέση στο ταοϊστικό σύστημα, καθώς αποτελεί την βάση κάθε εσωτερικής αναπνευστικής ενεργειακής άσκησης. Αποσκοπεί στην δραστηριοποίηση των εσωτερικών κοιλιακών μυών, των πνευμόνων και του κυκλοφορικού συστήματος. Σταδιακά η πρακτική επιτυγχάνει αξιοσημείωτη εμβάθυνση της αναπνοής με πάμπολλα οφέλη.Η Άσκηση της Χελώνας ενεργοποιεί τα νεύρα του λαιμού και του αυχένα, μέσω των οποίων επικοινωνεί ο εγκέφαλος με όλο το υπόλοιπο σώμα. Επίσης εκτείνει την σπονδυλική στήλη στην περιοχή των θωρακικών και των αυχενικών σπονδύλων και δραστηριοποιεί τον θυρεοειδή και τον παραθυρεοειδή αδένα, επιδρώντας θετικά στο μεταβολισμό.

Ο συνδυασμός των τριών αυτών ασκήσεων συνιστά μία ανεκτίμητης αξίας πρακτική, η οποία αποτελεί προϋπόθεση και βάση για περαιτέρω εσωτερικές ασκήσεις.Την πρακτική αυτή συμπληρώνει μία δεύτερη σειρά ασκήσεων που αφορούν στο βάδισμα και στην ορθοσωμία στην καθιστή, στην όρθια και στην ξαπλωμένη θέση. Στη σειρά αυτή υποδεικνύονται θεμελιώδεις αρχές για την απόκτηση σωστής στάσης σώματος -σε κάθε στιγμή της καθημερινότητάς μας- όπως και σωστοί τρόποι διασκελισμού.

Οι ασκήσεις αυτές απευθύνονται σε όλους τους ανθρώπους, προσφέροντας ένα εύχρηστο και ωφέλιμο πρόγραμμα. Μπορεί να επωφεληθεί τόσο αυτός που δεν ασκείται καθόλου στη ζωή του όσο και ο ασκούμενος μέσω του κλασικού αθλητισμού, σουηδικής, του χορού, της yoga, των πολεμικών τεχνών κτλ).

Οδηγός στη διαμόρφωση αυτών των ασκήσεων υπήρξε η πανάρχαια –τουλάχιστον 4000 χρόνων- ταοϊστική γνώση της φυσικής και ενεργειακής ανατομίας του ανθρώπινου σώματος. Στις αρχές αυτής της ανατομίας βασίστηκαν τα συστήματα του βελονισμού, του shiatsu, καθώς και του kung fu και του tai chi, τα οποία οφείλουν από κοινού την ύπαρξή τους στους ταοϊστές μελετητές του ουρανού, της φύσης και του ανθρώπου.

Tου Σπύρου Τουλιάτου
Δάσκαλος Kung Fu με ειδίκευση στην Εσωτερική Σχολή Κίνησης
Θεωρητικός με ειδίκευση στη φιλοσοφία του Νου και της ψυχολογίας